Tartan is de klassieke Schotse ruit: een geweven wollen stof waarin kleurbanen elkaar in een vast patroon kruisen, en met twee simpele regels draag je hem overal goed, van jachtveld tot spijkerbroek. Vind je een volle ruit al snel te druk staan? Juist dan zijn die regels voor jou.
In deze gids lees je waar tartan vandaan komt, waarin hij verschilt van ruiten als tattersall en gingham, en hoe je hem draagt: in het veld én casual door de week. Ik koppel het aan wat er bij ons in de winkel in Uden hangt, zodat je meteen weet welk geruit item bij jou past.
Inhoudsopgave
- Wat is tartan precies?
- Tartan, tattersall of gingham: welke ruit kijk je naar?
- Hoe draag je ruit in een jachtoutfit?
- Barbour en tartan: een verhaal apart
- Zo draag je ruit casual
- Veelgestelde vragen
- Conclusie
Wat is tartan precies?
Tartan komt uit de Schotse Hooglanden. Het is een keperbinding van wol waarin horizontale en verticale kleurbanen elkaar kruisen; de vaste volgorde van die banen heet de sett en herhaalt zich over de hele stof. Elke combinatie van kleuren en baanbreedtes levert een eigen, herkenbaar patroon op.
Vanaf de achttiende eeuw raakte tartan verbonden aan Schotse clans en streken: families lieten hun eigen sett weven en droegen die als herkenningsteken. Na de Jacobitische opstand van 1745 verbood de Engelse overheid Hooglandse kleding zelfs decennialang. Juist daarna groeide tartan uit tot hét symbool van Schotland, aangewakkerd in de Victoriaanse tijd, toen alles wat Schots was mode werd.
Die geschiedenis verklaart waarom tartan zo goed past bij jacht- en buitenkleding. Het is van oorsprong plattelandsstof, gedragen in de heuvels bij wind en regen, in kleuren uit het landschap: groen, bruin, zand, een streep rood. Britse buitenmerken als Barbour en Dubarry bouwen daar nog altijd op voort.
Tartan, tattersall of gingham: welke ruit kijk je naar?
Niet elke ruit is een tartan, en dat onderscheid helpt bij het kiezen. Een tattersall, de klassieke ruit op veel jacht- en countryoverhemden, bestaat uit dunne lijnen in één of twee kleuren op een lichte ondergrond: veel rustiger dan een volle tartan, en daardoor makkelijker te combineren.
| Ruit | Herkenbaar aan | Wanneer kiezen |
|---|---|---|
| Tartan | Brede, elkaar kruisende kleurbanen over de hele stof | Als blikvanger: jas, accessoire of overhemd dat de outfit draagt |
| Tattersall | Dunne lijnen op een lichte ondergrond | Onder een jachtvest of trui; het nette countryoverhemd |
| Gingham/blokruit | Gelijkmatige blokjes in één kleur + wit | Casual en zomers; minder country, meer stad |
Bang dat het te druk wordt? Mijn vuistregel: hoe drukker de ruit, hoe rustiger de rest van je outfit. Eén geruit item per outfit is genoeg; de ruit doet het werk, de rest ondersteunt.
Hoe draag je ruit in een jachtoutfit?
In het veld heeft de ruit een vaste plek: het overhemd. Een geruit overhemd onder een groen of khaki vest is al generaties de standaard in de Britse jachttraditie, en niet zonder reden: de aardetinten van een tattersall vallen weg in het landschap, en het patroon oogt verzorgd zonder formeel te worden.
Bij ons in de winkel is de Dubarry Drumcar daar een mooi voorbeeld van: een geruit herenoverhemd in dusky green, precies de gedempte groentint die onder een jachtvest of tweed jas thuishoort. Wil je het sprekender, pak dan het geruite herenoverhemd van Foresta in white/orange/blue/green: meer kleur in de ruit, nog steeds op een rustige basis.
Het Baleno Milton Shooting Vest in khaki met ruit draait het principe om: hier zit de ruit in het vest, niet in het overhemd. Draag er een effen overhemd of trui onder, anders vechten twee ruiten om aandacht. En voor de dames: de geruite Foresta damesblouse in donkerroze/bruin brengt dezelfde countrylook naar een damesoutfit, in het veld of op een wandeling.
De formule voor ruit in de jachtoutfit is dus simpel: één geruit item, de rest in effen aardetinten. Overhemd geruit? Vest en jas effen. Vest geruit? Overhemd effen. Zo klopt het altijd.
Barbour en tartan: een verhaal apart
Geen merk heeft tartan zo verweven met zijn identiteit als Barbour. Het merk uit South Shields gebruikt zijn eigen tartans al generaties, en de bekendste toepassing ken je: je slaat een wax jacket open en ziet de geruite binnenkant. Die tartan-flits is bijna net zo iconisch als het jack zelf.
Wil je die klassieke combinatie van olijfgroen buiten en tartan-details, kijk dan naar de Barbour Maple Waterproof Jacket in olive/ancient tartan: een waterdichte damesjas waarin Barbours ancient tartan het verhaal afmaakt. Droog blijven in het Nederlandse klimaat, met die onmiskenbaar Britse uitstraling.
Barbour laat de tartan ook buiten de jassen los. De Barbour Tartan Pique Polo Shirt in dark olive verwerkt de ruit subtiel in een verder ingetogen polo: ruit voor wie geen ruit van top tot teen wil. Het Barbour Douglas S/S Shirt in amble sand tartan is de zomerse variant: korte mouw, zandkleurige tartan. En wie de ruit liever meeneemt dan draagt, pakt de Barbour Tartan Hanging Washbag in classic tartan: de toilettas die van elk weekend weg een beetje Schotland maakt, en wat mij betreft een van de leukste cadeaus voor iemand die al alles heeft.
Zo draag je ruit casual
Buiten het jachtseizoen is een ruit op zijn sterkst. De vertaling naar casual is klein: hetzelfde geruite overhemd dat in het veld onder een vest zit, staat door de week prima open over een effen T-shirt, op een donkere spijkerbroek of chino. De Drumcar in dusky green doet het daar net zo goed als in het veld.
Voor de dagen dat een overhemd te veel moeite is, is de tartan polo van Barbour de makkelijkste route: aantrekken en klaar, met net dat beetje meer dan een effen polo. En de combinatie die de Britten al decennia bewijzen: een olijfgroene jas met tartan-details op jeans is zo'n beetje de definitie van moeiteloze countrystijl.
Twee regels voor casual ruit. Eén: houd de kleuren van de ruit in dezelfde familie als de rest van je outfit: een groene tartan bij groen, bruin en denim; een zandkleurige bij lichtere tinten. Twee: ook hier geldt één ruit per outfit. Houd je die twee aan, dan grijp je niet mis.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen tartan en een gewone ruit?
Elke tartan is een ruit, maar niet elke ruit is een tartan. Tartan heeft elkaar kruisende kleurbanen in een vaste, herhalende volgorde (de sett) en komt uit de Schotse traditie. Een tattersall of blokruit volgt een simpeler patroon zonder die Schotse herkomst.
Heeft Barbour een tartan wax jacket?
Barbour verwerkt zijn tartans vooral ín de jassen: de geruite binnenkant van een wax jacket is het handelsmerk van het merk. In ons Barbour-assortiment vind je die combinatie bijvoorbeeld terug in de Maple Waterproof Jacket in olive/ancient tartan.
Is er ook een Barbour tartan polo?
Ja: de Barbour Tartan Pique Polo Shirt in dark olive. De ruit is er subtiel in verwerkt, waardoor de polo casual draagbaar blijft en toch direct als Barbour herkenbaar is.
Kun je een geruit overhemd onder een jachtjas dragen?
Zeker, dat is zelfs de klassieke Britse combinatie. Kies een ruit in aardetinten, zoals de Dubarry Drumcar in dusky green, en houd vest en jas effen. Dan oogt de outfit rustig en klopt hij zowel in het veld als daarbuiten.
Lees ook
- Onze collectie Heren Overhemden
- Flanellen overhemd heren: warm, ademend en tijdloos
- Tweed jas: klassiek, duurzaam en altijd stijlvol
Conclusie
Goed ruit dragen komt steeds op hetzelfde neer: één geruit item per outfit, kleuren uit dezelfde familie, de rest effen.
Ga je het veld in, kies dan een geruit overhemd in aardetinten, de Dubarry Drumcar of het Foresta-overhemd, onder een effen vest zoals het Baleno Milton. Wil je de echte Schotse tartan van Barbour, dan is de Maple Waterproof Jacket de blikvanger, de Tartan Pique Polo de makkelijke instapper en de Tartan Washbag het cadeau. Draag je liever casual, dan doet datzelfde geruite overhemd op een spijkerbroek net zo goed zijn werk. Hieronder vind je onze geruite favorieten bij elkaar.
